Legenda o Królu Arturze

[Obcy]

Legenda o Królu Arturze
i Okrągłym Stole, kosmosie i zodiaku

Na skrzyżowaniu wierzeń i religii celtyckiej i chrześcijańskiej napotykamy legendę o Królu Arturze i słynnym Okrągłym Stole, symbolizującym świat i odwzorcowującym zodiak.

Wśredniowieczu legenda o Królu Arturze zdziałała więcej dla krzewienia Dobrej Nowiny w sercach ludów Europy niż wszelkie nakazy, zakazy, inkwizycja i prześladowania Kościoła, zmierzające do upowszechnienia kultu Chrystusa. U jej źródeł leżą niewątpliwie fakty historyczne. Jednak, jak to często bywało na północno-zachodnich rubieżach Europy, autentyczne wydarzenia ulegały przeróbkom i mitologizacji w ustach bajarzy, bardów i poetów, harfistów i kuglarzy Bretanii, którzy z wielkim kunsztem narratorskim i muzycznym, wyczuciem dramaturgii i magii przekazywali ich wyolbrzymione wersje, przenosząc słuchaczy na chwilę w inny świat, w którym istoty z krwi i kości, podobne słuchającym, działały na podobieństwo bogów - późniejszych świętych, gdyż antyczni bogowie stopniowo ustępowali z umysłowości i pamięci ludzi średniowiecza; jednak święci to przecież - ni mniej, ni więcej tylko bogowie żyjący na Ziemi pośród ludzi. Dokonywali oni bohaterskich wyczynów, wyjątkowych, niecodziennych, byli też autorami zjawisk nadprzyrodzonych.

LEGENDA O ARTURZE

Legenda ta jest konglomeratem elementów kultury i demagogii, przykro-jonych do celów politycznych, religijnych i kolonizacyjnych, oraz wierzeń pochodzenia głównie celtyckiego, jeśli przyjąć, że Europa celtycka składa-
Menhir z Saint-Duzec w rejonie Còtes d'Amor jest przykładem wykorzystywania przez Kościół wierzeń celtyckich. ła się z wielu różnych ludów, które łączyła religia druidów. Jednak kolonizacja kulturowa, właściwie przeprowadzona, należy do najbardziej trwałych.
Dowodem na jej skuteczność w odniesieniu do ludów Europy jest fakt, że mówi się współcześnie o kulturze judeochrześcijańskiej Wygląda na to, że na progu drugiego tysiąclecia naszej ery wierzenia, pochodzące w rzeczywistości ze starożytnej Mezopotamii i Egiptu, zrewidowane, przetrawione, zinterpretowane i skorygowane przez uczonych i filozofów chaldejskich, greckich, rzymskich i żydowskich, rzecz jasna z diaspory, których syntezę stanowił przywłaszczony przez Kościół mit Chrystusa, zaczęły stopniowo wypierać inne wierzenia, propagowane przez niezwykle surowe i elitarne bractwo religijne: druidów.
Tymczasem nie ma najmniejszych wątpliwości, że to właśnie bractwo druidów było inspiracją dla tworzenia zakonów, które zaczęły powstawać w całej Europie, naturalnie w imię Chrystusa, odkąd druidzi zeszli w podziemie, aby wreszcie zniknąć całkowicie, trwając jedynie w obyczajach ludowych Europy w postaci wierzeń i kultów, zaczerpniętych z religii druidycznej. Tak więc dawno, dawno temu, na odległej wyspie za morzami (niewątpliwie w Irlandii), pewien król, inicjowany przez druida w wiedzę i magię przyrody - druidem tym był Merlin, zwany czarodziejem, który jednocząc ludy rozdzielone, a nierzadko skłócone - wystąpił przeciwko krwawemu jarzmu Rzymian, by odnieść zwycięstwo i przepędzić ich z wyspy. Na przestrzeni około sześciu stuleci historyczna relacja o wyczynach wojowniczego lokalnego bohatera, który sprzeciwił się rzymskim kolonistom i odniósł zwycięstwo tam, gdzie wielu przed nim, a także po nim poniosło klęskę, stała się legendą żyjącą własnym życiem, umiejętnie przekształconą tak, by dla słuchaczy być przykładem nawrócenia na chrześcijaństwo. Tak więc legenda Artura, w wersji ostatecznie ukształtowanej i uwiecznionej przez Chretien de Troys w XII wieku, stała się zachwycającym katalizatorem poetyckim, którym ówczesna elita kulturalna posługiwała się, by zasiać ziarno Chrystusowego ducha w umysłach pogan, spragnionych kultów i rytuałów, stanowiących magiczną i mityczną reaktywację sił przyrody.

OKRĄGŁY STÓŁ KOSMOSU

Legenda ta przekazywana była drogą ustną przez całe stulecia. Najprawdopodobniej pierwszym pisarzem, który przelał ją na papier, był anglo-normandzki poeta Robert Wace. Nadał on jej tytuł „roman" (po francusku: „powieść"), gdyż redagował ów długi poemat w języku romańskim. Tak więc pierwotna wersja opowieści o Rycerzach Okrągłego Stołu była zarazem pierwszą powieścią. Według legendy tej Józef z Arymatei, tajemny uczeń Jezusa żyjący w I wieku n.e., po chrzcie Wielkiej Brytanii, zbudował Okrągły Stół dla upamiętnienia stołu w Kanie Galilejskiej. „Cztery tysiące osób, które towarzyszyły Józefowi, mówi poemat Wace'a, poszukując pożywienia, napotkało starą kobietę niosącą dwanaście koszy. Józef, który przyniósł ze sobą Świętego Graala, czyli kielich, z którego Jezus pił wino w Kanie, postawił dwanaście koszy na stole, na środku którego umieścił Świętego Graala, przez co kosze zaczęły rozmnażać się cudownie i wszyscy towarzysze Józefa zostali nakarmieni". „Na wzór tego stołu utworzono Okrągły Stół, zbudowany według wskazówek Merlina i obdarzony wielkim znaczeniem. Nazwano go Okrągłym Stołem, ponieważ symbolizował okrągłość świata i bieg planet oraz firmament, na którym widać gwiazdy oraz planety. Mamy więc prawo powiedzieć, że Okrągły Stół symbolizował świat". (La Quête du Saint-Graal, Emmanuele Baumgartner, Paryż, 1979, cyt. za Danielle Régnier-Bohler w przedmowie do La Légende arthurienne, wyd. Robert Laffont, 1989). W sposób oczywisty widać w Okrągłym Stole doskonałe odzwierciedlenie kosmosu, a także zodiaku, do którego nawiązuje dwanaście legendarnych koszy starej kobiety z poematu, symbolizujących dwunastu apostołów Jezusa, z których każdy posiadał atrybuty i symbole analogiczne do jednego z dwunastu znaków zodiaku.