Magia roślin - Kakaowiec

[Obcy]

Rośliny magiczne i mityczne

Kakaowiec

Jego historia, cechy i właściwości

Hiszpanie pod wodzą Krzysztofa Kolumba nie wiedzieli, że kosztując po raz pierwszy ziaren z drzewa zwanego przez Azteków cacahuatl, przyczynili się do powstania dochodowej, międzynarodowej gałęzi przemysłu, a mianowicie produkcji czekolady. My skupimy się jednak na historii kakao, od którego czekolada się wywodzi. Dla Azteków owoce cacahuatl miały wartość boskiego pożywienia, a drzewo rodzące takie owoce można było znaleźć w miejscu podobnym do biblijnego Raju. Dlatego też botanicy nadali roślinie kakaowca grecką nazwę Theobroma, co oznacza „jedzenie bogów". Meksykańscy potomkowie Azteków jadali kakao jak fasolę, zrywając je bezpośrednio z drzewa (ich niewielki rozmiar i białe kwiaty przypominały nieco kwiaty wiśni), albo przygotowywali napój zwany chocolatl. Składał się on z masła kakaowego, to znacz}" ekstraktu z ziaren kakaowca, do którego dodawano miód wanilię i pieprz. Koktajl ten słynął z właściwości wzmacniających, służył też ponoć jako afrodyzjak. Warto podkreślić że Aztekowie tak bardzo cenili sobie ziarna cacahuatl. że używali ich jako środka płatniczego, bowiem miały one dla nich taką samą wartość, co bryłki złota. Pobierali z nich teobrominę, naturalny produkt chemiczny, który można także znaleźć w herbacie, kawie i orzeszkach kola. a który znany jest ze swych właściwości moczopędnych. Sława kakao jako afrodyzjaka wzięła się stąd, że Aztekowie, a potem Meksykanie, wzmacniali chocolatl albo napój czekoladowy pieprzem.

[krystyna7]

Kakaowiec właściwy(Theobroma cacao)
Rodzina: zatwarowate (Sterculiaceae)
Jest małym, zimozielonym drzewem dorastającym do około 7 metrów.
Kwiaty posiadające kolor biały lub czerwonawy oraz owoce kakaowca wyrastają
bezpośrednio z pnia i starszych gałęzi (tzw. kaulifloria i kaulikarpia).
Roślina pochodzi z Ameryki Południowej.
Indianie wykorzystywali prażone i tłuczone nasiona do przygotowywania gorącego napoju,
zaprawianego wanilią zwanego "xocoatl" (stąd nazwa "czekolada").
Po odkryciu Ameryki Kolumb przywiózł ziarna kakaowca do Hiszpanii,
stamtąd rozpowszechniły się w innych krajach Europy.
W XVII wieku w sferach arystokratycznych stał się modny napój kakaowy z dodatkiem cukru, zwany "czekoladą".
W 1828 roku Holender odkrył sposób oddzielania masła kakaowego od reszty nasienia,
z której otrzymał proszek - czyli "kakao".
Obecnie uprawiana jest w obszarach przyrównikowych Afryki i Azji.

Owoce mają zielony, żółty, czerwony lub fioletowy kolor i długość około 20 cm.
Wewnątrz nich, w śluzowatym, soczystym miąższu znajduje się od 20 do 60 nasion zwanych ziarnami kakaowymi.
Gdy owoce są dojrzałe, ścian się je, otwiera i wydobywa nasiona.
Umieszcza się w pryzmach, okrywa liśćmi, układając w koszach lub skrzyniach.
W ciągu 5 -7 dni bakterie i drożdże znajdujące się w miąższu powodują fermentację.
Dzięki fermentacji nasiona nabierają charakterystycznego aromatu.
Po procesie fermentacji nasiona suszy się. W fabrykach krajów europejskich suche nasiona kakaowca są przerabiane.
Ziarna praży się, zdejmuje okrywę i miele zarodki na masę kakaową.
By powstało kakao w proszku, z masy kakaowej usuwa się tłuszcz
("masło kakaowe" zawierające około 55% tłuszczu), a po jej zmieleniu otrzymuje się
sproszkowane kakao (zawierające 25% tłuszczu).
Po dodaniu do masy kakaowej masła kakaowego, cukru i mleka w proszku uzyskuje się czekoladę.
Pozostałości po obróbce nasion kakaowca wykorzystuje się jako paszę dla zwierząt,
jako ściółkę lub nawóz.

Z proszku kakaowego robi się stymulujący napój, dodawany do mleka, lodów i ciastek.
Z kolei z masło kakaowe stanowi cenny surowiec farmaceutyczny (do wyrobu maści
i czopków), kosmetycznym (do produkcji farb do powiek, dobrych szminek,
kremów nawilżających) oraz cukierniczym (do wyrobu czekolady, także białej).
Wykorzystuje się także ciemnoczerwone drewno kakaowca, które przydaje się
w produkcji oklein i wyrobów galanteryjnych.

Nasiona kakaowca zawierają ponad 50% tłuszczu, około 20% białka, 12% węglowodanów (głównie skrobi),
4% składników mineralnych, pobudzające alkaloidy - teobrominę (2,5%) oraz kofeinę (0,8%)
(jednakże ilość obu związków zmniejsza się podczas obróbki ziarna).
Teobromina, choć działa słabiej pobudzająco od kofeiny, powoduje szybszą regenerację organizmu
po wysiłku umysłowym lub fizycznym, powoduje również rozszerzenie naczyń krwionośnych.
Stanowi ona również środek moczopędny.
http://www.biology.pl/owoce_egzotyczne/M...kakao1.htm

[krystyna7]

Swoją botaniczną nazwę otrzymało drzewo kakaowe ponad 200 lat temu
od twórcy nowoczesnej botaniki- Karola Linneusza.
W dosłownym tłumaczeniu oznacza ona „napój bogów” [z gr. theos=bóg + broma=napój,pokarm]
i jest nawiązaniem do pozycji, jaką zajmowała czekolada w kulturach prekolumbijskich.
Podkreśla również, iż od zawsze uważano ją za niebiańską rozkosz.

Drzewo kakaowe pochodzi z Ameryki Środkowej.
Jego uprawa wymaga określonych warunków klimatycznych: wysokiej temperatury, wilgoci i cienia,
toteż doskonałe są dla niego obszary na północ i południe od równika do zwrotników Raka i Koziorożca.
Obecnie drzewka kakaowca uprawiane są w milionach rodzinnych farm w Środkowej
i Południowej Ameryce, na Karaibach, w Afryce, Indonezji i Malezji.
Najwięcej ziarna kakaowego produkowane jest w Zachodniej Afryce, szczególnie
na Wybrzeżu Kości Słoniowej, w Ghanie, Nigerii i Kamerunie.
Z krajów tych pochodzi ok. 70% światowej produkcji kakao.

Kakaowiec wysokością zbliżony jest do jabłoni.
Owocuje w ciągu całego roku przez co najmniej dwadzieścia lat, zwykle od trzeciego roku życia.
Ma połyskliwe ciemnozielone liście oraz małe różowe kwiatki.
Po pięciu miesiącach od zapylenia kwiaty przeobrażają się w podłużne owoce,
w kształcie olbrzymich ogórków.
Dojrzewają one zmieniając kolor od zielonego przez żółty do czerwono-brązowego
bezpośrednio na pniu i cienkich gałązkach drzewa.
Dojrzałe owoce mają około 20 cm długości, a w każdym znajduje się od 20 do 50
gorzkich, aromatycznych nasion o wielkości 2-3 cm otulonych białym miąższem.
Są to ziarna kakao będące zasadniczym składnikiem czekolady.
http://czekollada.fm.interia.pl/strona2.htm

[krystyna7]

Pieniądze rosnące na drzewie.
Znane są kraje i kultury, gdzie pieniądze leżały na brzegu morza, albo w głębi ziemi,
czy w bankach, nawet w psich pyskach, miały wielkośc i kształt kół młyńskich czy brył soli.
W państwie Azteków pieniądze rosły na drzewach.
Bardzo to zdumiewało konkwistadorów, a w Europie uzyskały one miano 'pieniędzy szczęścia"
- bo jaki kraj może być bardziej szczęśliwy niż ten, gdzie po prostu pieniądze zrywa się z gałęzi w ogródku.
Niezupełnie tak było, ale faktem jest, że u w państwie Azteków ziarna kakaowe były
państwową monetą obiegową, płacono w nich podatek, otrzymywano wynagrodzenie
za usługi a rezerwy finansowe akumulowano w królewskich skarbcach.
A na dodatek pieniądz ten można było spożywać w postaci napoju o właściwościach stymulujących moce płciowe.
Pierwsze dane na ten temat dotarły do Europejczyków po kontakcie z Majami na Yukatanie.
Hernando Cortez szybko zorientował się w sytuacji i zaczął używać tej monety
do opłacania indiańskich pomocników, w tym szczególnie ważnych dla zdobywców tragarzy.
Dane na temat wartości kakaowej monety w czasach przedkolumbijskich są bardzo skromne,
dosyć dużo wiadomo jednak o stosunkach cen w po upadku państwa Montezumy.

I tak tragarz zarabiał 100 ziaren dziennie, co było dobrą zapłatą w stosunku do siły nabywczej,
ponieważ wedle dokumentów z 1545 ceny wyglądały następująco:
duzy indyk kosztował 100 ziaren,
duży zając - także 100,
mały zając - 30,
indycze jajo - 3 ziarna,
swieżo zdjęte z drzewa awokado - 3 ziarna,
natomiast awokado w pełni dojrzałe - już tylko 1 ziarno,
tyle samo płacono za dużego pomidora i za owoc pigwicy (sapoty),
aztecki przysmak axoioti (aksolotl) - larwalna postać salamandry,
jeśli był dorodny wart był 4 ziarna, mniejsze okazy 2 lub 3,
1 tamale - specjalność indiańska - coś w rodzaju bułki-placka z masy kukurydzianej
przyprawionej alkalicznymi solami wapnia owiniętej w liście kukurydzy warte było 1 ziarno,
tyle samo płacono za rybę owiniętą w łuski kukurydzy.
Inne źrodła podają, że niewolnika można było kupić za 100 ziaren,
tyle samo warto była żona, natomiast dziewczynie za jedną noc płacono pieciokrotnie
lub dziesięciokrotnie mniej, a nawet tylko 2 ziarna, w zależności od kwalifikacji.
http://www.antoranz.net/CURIOSA/ZBIOR2/C...niadze.HTM

[krystyna7]

Najlepsze kakaowce z gęby koczkodana.
Kakaowe drzewo (Theobroma cacao, rodzina zatwarowate - Sterculiaceae)
to niezwykle cenna roślina tropikalna pochodząca z Ameryki Południowej,
a obecnie uprawiana prawie we wszystkich krajach tropikalnych.
Kakaowiec odznacza się tak zwaną kauliflorią - kwiaty powstają bezpośrednio na pniach
i konarach, tam też zawiązują się owoce typu jagody wielkości do 35 na 12 cm.
Ale dopiero ziarna kakaowe tkwiące w miąższu owocowym stanowią właściwy plon,
z którego po skomplikowanej przeróbce powstaje kakao, czekolada i inne smakowitości.
Tak jak w przypadku wszystkich roślin uprawnych, dobór odpowiednich odmian
i ich wymiana jest bardzo ważnym czynnikiem ochraniającym uprawy przed szkodnikami.
W krajach Afryki Zachodniej niespodziewanym pomocnikiem w doborze odmian kakaowca okazała się mona,
małpka z rodziny koczkodanów (Cercopithecus mona).
Jest bardzo łasa na słodki miąższ w którym tkwią kakaowe ziarna.
Rozłupuje więc owoce, wyjada zawartość, a nasiona wypluwa.
Hodowcy wiedzą, że drzewa wyhodowane z nasion wybranych i wyplutych
przez koczkodana odznaczają się wysoką jakością owoców.
Poszukują więc w pod drzewami kakaowymi grup siewek kakaowych wyrosłych
z nasion wyplutych przez monę i biorą je do nasadzeń.
Jak małpa kojarzy jakość miąższu z jakością drzewa, to już jej tajemnica.
http://www.antoranz.net/CURIOSA/ZBIOR5/C...0_mona.HTM